Softshell czy polar – co lepiej sprawdzi się podczas wyprawy w teren?

Jeśli planujesz dłuższą wyprawę w teren, na pewno zastanawiasz się, jak ubrać się tak, by nie zmarznąć, a jednocześnie nie przegrzać organizmu. Odpowiedź na to, co wybrać – softshell czy polar – rzadko bywa oczywista, ponieważ obie te rzeczy robią w Twoim ekwipunku coś zupełnie innego. Twój komfort zależy od tego, jak ułożysz system warstwowy, który ma za zadanie dbać o ciepło, gdy pogoda nagle spłata Ci figla. Dobra kombinacja materiałów pozwoli Ci sprawnie odprowadzić wilgoć i zatrzymać przy ciele to cenne ciepło, które sam wytwarzasz podczas marszu. Przyjrzyjmy się zatem technicznym szczegółom, żebyś mógł podjąć decyzję najlepszą dla Twoich potrzeb.

Jak wybrać warstwę ocieplającą, która najlepiej sprawdzi się w terenie?

To, co ostatecznie wyląduje w Twoim plecaku, zależy głównie od pogody i tego, jak intensywnie zamierzasz się ruszać. Polar to klasyk, który najlepiej odnajduje się w roli izolatora przy naprawdę niskich temperaturach. Softshell z kolei daje Ci większą swobodę, bo lepiej radzi sobie z wiatrem. Pamiętaj, że warstwa, którą zakładasz pod kurtkę, musi współgrać z resztą Twojego stroju. Odpowiednia izolacja to podstawa Twojego bezpieczeństwa podczas jesiennych czy zimowych wędrówek. Przed zakupem zastanów się, czy bardziej zależy Ci na tym, by było Ci naprawdę gorąco, czy może potrzebujesz ochrony przed niesprzyjającą aurą.

Rola warstwy izolacyjnej w Twoim systemie na cebulkę

Warstwa izolacyjna ma proste zadanie: trzyma nagrzane powietrze blisko Twojej skóry i wypycha wilgoć na zewnątrz. Cały system na cebulkę opiera się zazwyczaj na trzech elementach: bazie, środku i osłonie zewnętrznej. Ta pierwsza warstwa ściśle przylega do ciała i zabiera pot prosto ze skóry. Dopiero na nią trafia warstwa ocieplająca pod kurtkę, czyli właśnie Twój polar lub – w pewnych sytuacjach – softshell. Na samym wierzchu ląduje hardshell, który chroni Cię przed ulewą i wichurą. Jeśli te elementy będą ze sobą współpracować, unikniesz wychłodzenia, ale też nie zapocisz się podczas podejścia pod górę.

Dlaczego to właśnie polar uchodzi za króla izolacji?

Polar ma jeden z najlepszych współczynników ciepła do wagi, jakie znajdziesz wśród sztucznych materiałów. To dzianina z włókien poliestrowych, która dzięki swojej strukturze tworzy miliony małych przestrzeni wypełnionych powietrzem. A to właśnie uwięzione powietrze jest genialnym izolatorem, który nie pozwala Twojemu ciepłu uciec w kosmos. Polary wybierasz zazwyczaj po gramaturze: materiały o wadze 100 g/m² są lekkie i świetne, gdy planujesz szybki marsz, a te powyżej 300 g/m² pozwolą Ci przetrwać siarczyste mrozy. Co ciekawe, ten rodzaj izolacji działa całkiem nieźle nawet wtedy, gdy lekko zamoknie.

„W ekstremalnych mrozach nic nie zastąpi grubego polaru jako warstwy środkowej, ponieważ jego zdolność do magazynowania powietrza jest bezkonkurencyjna w porównaniu do płaskich laminatów.” – Ekspert ds. tekstyliów technicznych.

Wspomniany poliester ma jeszcze jedną zaletę: niemal nie chłonie wody. Dzięki temu, że jej absorpcja jest mniejsza niż jeden procent, Twój polar wyschnie w mgnieniu oka. Docenisz to zwłaszcza na długich wyprawach, gdzie o suszarce możesz tylko pomarzyć. Budowa dzianiny pomaga parze wodnej wydostać się na zewnątrz, co przekłada się na suchą skórę i lepsze odczuwanie ciepła. Ponadto polar to bardzo trwały materiał, który zniesie wiele prań i posłuży Ci przez lata.

Najważniejsze cechy nowoczesnego softshellu

Softshell pomyślano jako sprytne połączenie ciepłego wnętrza z barierą, która zatrzyma wiatr i lekki deszcz. Powstał on dla osób, które szukały czegoś, co oddycha lepiej niż klasyczna kurtka z membraną. Standardowy model składa się z trzech części połączonych w jedną całość: zewnętrznej tkaniny odpornej na uszkodzenia, membrany blokującej wiatr i miłego mikropolaru od środka. Dzięki elastanowi taka odzież outdoorowa świetnie dopasowuje się do Twojej sylwetki i nie krępuje ruchów, gdy musisz się wyciągnąć przy wspinaczce.

Główne zalety softshellu to:

• bardzo wysoka ochrona przed wiatrem,
• dobra oddychalność, która chroni przed zapoceniem,
• zewnętrzna impregnacja DWR radząca sobie z lekką mżawką,
• elastyczność dająca pełną swobodę,
• duża wytrzymałość na przetarcia i przypadkowe zahaczenia.

W nowoczesnych modelach często znajdziesz zaawansowane technologie, takie jak Gore-Tex Infinium. Ich celem jest maksymalna ochrona przed podmuchami przy zachowaniu pełnego komfortu termicznego. Zwróć uwagę na parametr RET: im jest niższy, tym łatwiej wilgoć ucieka z Twojego ciała podczas wysiłku. Softshell to idealne wyjście, jeśli szukasz jednej rzeczy, która zastąpi Ci kilka warstw. To doskonała odzież outdoorowa, jeśli lubisz aktywnie spędzać czas na zewnątrz.

Co sprawdzi się lepiej, gdy temperatura spadnie poniżej 5 stopni?

Gdy termometr pokaże wartości poniżej 5 stopni, polar zazwyczaj lepiej ochroni Cię przed zimnem. Przy takiej pogodzie Twoim głównym zadaniem jest zatrzymanie każdej odrobiny ciepła, którą wyprodukujesz. Softshell ma zazwyczaj cieńszą izolację, co może Ci nie wystarczyć, jeśli planujesz spędzić na mrozie wiele godzin. Jeżeli Twój ruch będzie raczej spokojny – na przykład idziesz na spacer lub pracujesz w jednym miejscu – gruby polar okaże się strzałem w dziesiątkę. W góry przy przymrozkach najlepiej zabrać oba elementy, traktując polar jako swój główny grzejnik.

Kiedy ochrona przed wiatrem powinna być dla Ciebie najważniejsza?

Wiatr potrafi sprawić, że temperatura odczuwalna będzie o wiele niższa niż ta na termometrze. Polar przez swoje pory właściwie nie stawia oporu podmuchom, więc wiatr błyskawicznie „wywieje” ciepło spod Twojej kurtki. Właśnie tutaj softshell pokazuje swoją wyższość. Nawet jeśli sam w sobie jest chłodniejszy, to dzięki wiatroszczelności utrzyma stałe warunki tuż przy Twojej skórze. To niezwykle istotne, gdy idziesz otwartą granią albo jedziesz na rowerze, gdzie pęd powietrza towarzyszy Ci przez cały czas. Nie lekceważ wiatru, bo to on najszybciej wychładza organizm w otwartym terenie.

Czy warto zakładać softshell pod kurtkę hardshell?

Łączenie softshellu z hardshellem ma sens wtedy, gdy potrzebujesz ekstremalnej ochrony i dodatkowego docieplenia. Taki zestaw tworzy solidną barierę w trudnych warunkach, ale musisz uważać na jedno: zbyt wiele membran może drastycznie pogorszyć oddychalność. Jeśli obie warstwy dobrze przepuszczają parę, będziesz czuć się komfortowo. Jednak to polar jest zazwyczaj bezpieczniejszym wyborem pod kurtkę przeciwdeszczową, bo lepiej radzi sobie z transportem potu. Decyduj się na softshell pod spód tylko wtedy, gdy jest naprawdę lodowato i potrzebujesz pełnej izolacji od świata zewnętrznego.

„Współczesny system warstwowy dopuszcza łączenie różnych technologii, ale pamiętajmy, że każda dodatkowa membrana to kolejny opór dla cząsteczek pary wodnej.” – Instruktor ratownictwa górskiego.

Który materiał zajmie Ci mniej miejsca w plecaku?

Polar zazwyczaj da się mocniej skompresować i jest lżejszy niż klasyczny softshell. Jego miękka struktura pozwala zwinąć bluzę w ciasny rulon, co docenisz, gdy Twój plecak pęka w szwach. Softshelle bywają sztywniejsze przez swoje laminaty, więc trudniej je upchnąć w małym schowku. Jeśli planujesz długi trekking i liczysz każdy gram, cienki, ale gęsty polar będzie bardziej ekonomiczny. Z drugiej strony, softshell może Ci czasem zastąpić dwie inne warstwy, więc w końcowym rozrachunku Twój bagaż może stać się lżejszy o jedną sztukę odzieży. Waga i to, ile miejsca zajmują ubrania, często decydują o tym, co weźmiesz na czarną godzinę.

Bezpośrednie starcie: porównanie parametrów

Żeby ułatwić Ci szybki przegląd, zestawiłem najważniejsze cechy obu materiałów. Dzięki temu zobaczysz, który z nich lepiej pasuje do tego, co planujesz robić na szlaku.

Jak widzisz w tabeli, te dwa materiały świetnie się uzupełniają. Twój system warstwowy może przecież zakładać, że masz oba i używasz ich zależnie od pory dnia czy wysokości. Gdy mocno pracujesz na podejściu i generujesz masę ciepła, softshell będzie idealny. Kiedy jednak zatrzymasz się na szczycie i poczujesz chłód, gruby polar szybko przywróci Ci komfort. Wiedza o tych różnicach pozwoli Ci stać się świadomym turystą, który potrafi zadbać o własne zdrowie.

Oto zestawienie najważniejszych właściwości, o których powinieneś pamiętać:

• polar grzeje najmocniej, ale puszcza wiatr,
• softshell blokuje wiatr, ale ma słabszą izolację,
• oba materiały szybko schną po zamoczeniu,
• softshell jest bardziej odporny na uszkodzenia o skały czy gałęzie.

Podsumowanie i ostateczny werdykt

To, co ostatecznie wybierzesz, zależy od Twojego stylu bycia w terenie i tego, jak bardzo marzniesz. Polar wygrywa, jeśli szukasz czystej mocy grzewczej i lekkości. To rozwiązanie trwałe i właściwie niezastąpione zimą jako warstwa środkowa. Softshell z kolei daje Ci uniwersalność i chroni Cię wtedy, gdy pogoda jest nieprzewidywalna. Jeśli potrzebujesz jednej porządnej kurtki na wiosnę lub jesień, wybierz softshell z dobrą membraną. Jeżeli jednak składasz strój na mroźną zimę w górach, porządny polar to Twoja pozycja numer jeden. Zachęcam Cię do zajrzenia tam, gdzie jest profesjonalna odzież outdoorowa, abyś mógł dobrać produkt skrojony idealnie pod siebie.